Klassiek is niet altijd oubollig!

Vaak wordt er over klassieke muziek gedaan als zijnde het voer voor de oren van mensen die zich niet zo heel erg jong meer voelen, of in het beste geval nog nooit van andere muziek gehoord hebben. Als je iemand vraagt hoe het prototype van een klassieke luisteraar er zou uit zien, zullen de meeste wel een persoon in gedachten hebben waar, om het wat respectloos te verwoorden, het beste wel wat van af is. We hoeven het hier ook niet te ontkennen: als je tegen iemand verteld dat één van je favoriete artiesten in 1756 in Salzburg geboren is, kom je niet altijd even hip over. En dus waag ik mij in dit blogbericht in wat door velen beschouwd wordt als very nerdy territory.

Natuurlijk heeft klassieke muziek zijn naam niet echt mee. Het betekent al letterlijk muziek uit het verleden. Gewoon door het zo te noemen en uit te spreken, geef je al toe dat het niet meer van deze tijd is, maar dat is muziek uit de 70's 80's of zelf 90's (wat worden we toch oud) ook niet. Toch ligt dat nog anders. Misschien omdat je bij klassiek meteen weer herinneringen opborrelen aan veel te saaie lessen esthetica of muzikale opvoeding. Aan het veel te grijze imago van klassiek mag echter best wel wat gedaan worden. Dat vind deze blogger toch, en daarom denk ik eraan om hier geregeld een link naar een klassiek stuk te posten -al dan niet met wat (potentieel) leuke weetjes of achtergrondinfo- om zo te proberen aantonen dat die "oude" muziek ook vandaag nog gesmaakt kan worden.

Trouwens hoeft klassieke muziek niet altijd uit het verleden te komen. Je zou de soundtracks van veel topfilms van nu zelfs hedendaags klassiek kunnen noemen. Men gebruikt nog vaak dezelfde instrumenten en orkestsamenstelling als men bij "oude" klassieke muziek deed. En ook vandaag worden er nog orkestrale stukken geschreven die niet enkel het doel hebben wat sfeer of suspens aan een beeldend verhaal toe te voegen. En dat hoeft dan niet enkel door nichecomposisten te zijn, die enkel in het genre gekend zijn. 

Neem nu Danny Elfman, ons allen wel bekend van de intro van "The Simpsons", en door zijn veelvuldige samenwerkingen met regisseur Tim Burton (Corpse Bride, Batman, Sleepy Hollow, Alice in Wonderland, ..). Elfman is zonder twijfel mijn favoriete filmcomponist, en in 2004 heeft hij zijn witte doek-composities even gelaten voor wat ze waren, en begon hij een orkestraal werk te schrijven. Uiteindelijk heeft dat een stuk van ruim 40 minuten en zes bewegingen opgeleverd, onder de naam Serenada Schizophrana. Het is klassiek, maar het is ook typisch Elfman. En dat is, naar mijn mening, een prachtige combinatie.

Graag zou ik in dit bericht ook nog een tweede componist introduceren. Henryk Górecki was een Pools componist die ook een paar beeldschone stukken heeft neergepend. Ik zeg was, want spijtig genoeg is hij nog niet zo lang geleden, op de twaalfde november van dit jaar, overleden. Hij verdient het echter wel even in de kijker geplaatst te worden. Górecki bracht een heel andere stijl dan Elfman, wat wel te verwachten is. Wat meer ingetogener en sacraler. Zijn beroemdste (doch ook niet zo heel erg bekende) werk, is zijn derde symfonie: "Symfonia pieśni żałosnych", of "Symfonie der Treurliederen". Voor het tweede deel van de symfonie haalde Górecki inspiratie uit de woorden van een gebed, dat een jonge vrouw op de muur van een Gestapo-cel schreef tijdens de tweede wereldoorlog. De soprane die de zang verzorgt, zingt die boodschap ook letterlijk, wat een hele nieuwe dimensie aan het stuk toevoegt. In de video speelt een orkest het stuk tussen de ruïnes van het vroegere vernietigingskamp Auschwitz. Ik wil er wel nog even bij vermelden dat het meisje van de tekst, niet hier gevangen zat, maar in de Zuid-Poolse stad Zakopane.